Po sukcesie ubiegłorocznej akcji, PKP Intercity po raz kolejny łączy świat nauki z kolejnictwem. Tym razem na torach pojawiła się nowa lokomotywa EU200 „Griffin” w okleinie poświęconej Janowi Czochralskiemu – wybitnemu polskiemu chemikowi i metalurgowi, który opracował metodę wzrostu kryształów krzemu, stosowaną do dziś w produkcji układów scalonych.
To druga już edycja wspólnego projektu narodowego przewoźnika i Fundacji „Nauka. To Lubię” Tomasza Rożka, mającego na celu popularyzację polskiej nauki w niecodzienny, mobilny sposób.
Naukowiec, który zmienił świat – i polską kolej
Jan Czochralski urodził się w 1885 roku w Kcyni. Już jako młody wynalazca fascynował się chemią i metalami. To właśnie dzięki jego badaniom nad stopami metali oraz metodzie otrzymywania monokryształów krzemu powstały podstawy współczesnej elektroniki – a w konsekwencji komputerów, smartfonów i nowoczesnych systemów sterowania, także w transporcie kolejowym.
Mało kto wie, że jeden z jego wcześniejszych wynalazków – stop łożyskowy „Metal B” – był wykorzystywany w przemyśle kolejowym, m.in. do produkcji łożysk w wagonach. Można więc powiedzieć, że historia Czochralskiego już przed stu laty toczyła się… po torach.
Nowa lokomotywa, nowe oblicze nauki
W 2025 roku PKP Intercity odsłoniło kolejną lokomotywę w okleinie poświęconej Czochralskiemu. Pojazd elektryczny EU200 „Griffin”, produkowany przez Newag, ozdobiono wizerunkiem uczonego oraz grafiką przedstawiającą strukturę kryształu krzemu – symbol jego największego odkrycia.
Jak podkreśla Tomasz Rożek, pomysłodawca kampanii i popularyzator nauki:
„To wyjątkowe, że pociągi – symbol postępu i technologii – mogą dziś opowiadać historię polskiego naukowca, którego odkrycie zmieniło świat. Dzięki współpracy z PKP Intercity nauka dosłownie rusza w trasę”.
Nowa okleina to nie tylko efektowny element wizualny. To także edukacyjna podróż przez Polskę – w pociągach prowadzonych przez tę lokomotywę emitowane są krótkie spoty opowiadające o wynalazkach Czochralskiego, jego życiu i wpływie na współczesną technologię.
140 lat Jana Czochralskiego – hołd dla polskiego geniusza
Rok 2025 to szczególna rocznica – 140. rocznica urodzin Jana Czochralskiego. Dlatego akcja PKP Intercity ma również wymiar symboliczny. W ramach projektu przygotowano szereg działań edukacyjnych:
- kampanię w mediach społecznościowych pod hasłem #szlakiemCzochralskiego,
- prezentacje filmowe i quizy w serwisie „Nauka. To Lubię”,
- spoty edukacyjne dotyczące wynalazków Jana Czochralskiego emitowane będą na monitorach w pociągach PKP Intercity,
- a także zapowiedź filmu dokumentalnego o życiu i odkryciach naukowca, którego premiera planowana jest podczas Śląskiego Festiwalu Nauki w Katowicach w dniach 6-8 grudnia 2025 roku.
Nauka na torach – podróż z przesłaniem
Lokomotywa wyruszyła już na trasy m.in. do Warszawy, Poznania, Wrocławia, Opola i Szczecina. Dzięki temu tysiące pasażerów będzie mogło „spotkać” Jana Czochralskiego w codziennej podróży – i przypomnieć sobie, że nowoczesna technologia, z której korzystamy, w dużej mierze ma polskie korzenie.
Jak podkreśla przedstawiciel PKP Intercity, Adam Wawrzyniak:
„Naszym celem jest nie tylko komfortowy transport, ale także inspirowanie. Kolej zawsze była symbolem nowoczesności – dziś chcemy, by była też symbolem wiedzy i dumy z polskich naukowców”.
Druga edycja, ten sam cel – popularyzacja polskiej nauki
Pierwsza lokomotywa z wizerunkiem Czochralskiego pojawiła się na torach w 2024 roku i spotkała się z bardzo pozytywnym odbiorem pasażerów oraz mediów. Tegoroczna edycja rozwija tę ideę, łącząc edukację z nowoczesnym designem i zasięgiem ogólnopolskim.
To projekt, który pokazuje, że nauka może być nie tylko inspirująca, ale też… efektowna wizualnie i bliska każdemu, kto wsiada do pociągu.
